Τα συστήματα HVAC χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο θέρμανσης, ψύξης, αερισμού και συνθηκών χώρου σε κτίρια, τεχνικές εγκαταστάσεις, ξενοδοχεία, νοσοκομεία, βιομηχανικούς χώρους και εφαρμογές ναυτιλίας. Η λειτουργία τους βασίζεται σε κυκλώματα ζεστού νερού, ψυχρού νερού, γλυκόλης, ατμού, συμπυκνωμάτων, νερού συμπύκνωσης και βοηθητικών δικτύων.

Οι βαλβίδες σε συστήματα HVAC επιλέγονται με βάση την παροχή, τη θερμοκρασία, την πίεση, τη διαφορική πίεση, το είδος του ρευστού, τη λειτουργία του κυκλώματος και τις απαιτήσεις του συστήματος ελέγχου. Η σωστή επιλογή περιορίζει την ανεπαρκή παροχή σε εναλλάκτες, fan coils, κλιματιστικές μονάδες και θερμαντικά σώματα, καθώς και τις υδραυλικές αστάθειες σε κυκλώματα με μεταβαλλόμενο φορτίο.

Τυπικές εφαρμογές

• Κυκλώματα ζεστού νερού για θέρμανση χώρων, θερμαντικά σώματα και fan coils.
• Κυκλώματα ψυχρού νερού και γλυκόλης για ψύκτες, κλιματιστικές μονάδες και εναλλάκτες.
• Δίκτυα νερού συμπύκνωσης σε ψύκτες, συμπυκνωτές και πύργους ψύξης.
• Δίκτυα ατμού και συμπυκνωμάτων για θερμαντήρες αέρα, εναλλάκτες και υποσταθμούς.
• Υποσταθμοί θέρμανσης και ψύξης με εναλλάκτες θερμότητας και δευτερεύοντα κυκλώματα.
• Γραμμές πλήρωσης, εκκένωσης, εξαέρωσης, παράκαμψης και ανακυκλοφορίας.
• Αντλιοστάσια κυκλοφορίας, σημεία υδραυλικής εξισορρόπησης και κλάδοι διανομής.
• Βοηθητικά δίκτυα πεπιεσμένου αέρα για πνευματικούς ενεργοποιητές και όργανα ελέγχου.

Κριτήρια επιλογής εξοπλισμού

• Παροχή σχεδιασμού, ελάχιστη παροχή και επιτρεπόμενη πτώση πίεσης.
• Θερμοκρασία προσαγωγής και επιστροφής του κυκλώματος.
• Πίεση λειτουργίας, πίεση σχεδιασμού και διαφορική πίεση στη βαλβίδα.
• Συμβατότητα υλικών με ζεστό νερό, ψυχρό νερό, γλυκόλη, ατμό ή συμπύκνωμα.
• Λειτουργία απομόνωσης, ρύθμισης, αντεπιστροφής, εξισορρόπησης ή προστασίας.
• Συμπεριφορά της βαλβίδας σε μερικό φορτίο και μεταβαλλόμενη παροχή.
• Απαιτήσεις αυτοματισμού, αναλογικού ελέγχου, ένδειξης θέσης και θέσης ασφαλείας.
• Σύνδεση με BMS, PLC, DDC controller ή τοπικό πίνακα αυτοματισμού.
• Πρόσβαση για επιθεώρηση, απομόνωση τμήματος, καθαρισμό και συντήρηση.

Ενδεικτικός εξοπλισμός

• Βαλβίδες απομόνωσης για κυκλώματα ζεστού νερού, ψυχρού νερού, γλυκόλης και ατμού.
• Βαλβίδες ελέγχου δύο ή τριών οδών για ρύθμιση παροχής και θερμοκρασίας.
• Βαλβίδες εξισορρόπησης για υδραυλική ρύθμιση κλάδων και καταναλώσεων.
• Ρυθμιστές διαφορικής πίεσης για σταθεροποίηση κυκλωμάτων με μεταβαλλόμενη παροχή.
• Μειωτές πίεσης και ρυθμιστές πίεσης για δίκτυα ατμού, νερού και βοηθητικών γραμμών.
• Αντεπίστροφες βαλβίδες για προστασία αντλιών και αποφυγή αντίστροφης ροής.
• Βαλβίδες ασφαλείας και εκτόνωσης για λέβητες, εναλλάκτες, δοχεία και κλειστά κυκλώματα.
• Ατμοπαγίδες και εξοπλισμός συμπυκνωμάτων σε γραμμές ατμού.
• Φίλτρα γραμμής για προστασία βαλβίδων ελέγχου, αντλιών, εναλλακτών και οργάνων.
• Ηλεκτρικοί και πνευματικοί ενεργοποιητές για σύνδεση με σύστημα αυτοματισμού.

Για κάθε εφαρμογή εξετάζονται το θερμικό ή ψυκτικό φορτίο, η παροχή, η θερμοκρασιακή διαφορά, η διαφορική πίεση, ο τύπος καταναλωτή, το διαθέσιμο μήκος εγκατάστασης και η λογική ελέγχου. Με αυτά τα στοιχεία καθορίζονται ο τύπος βαλβίδας, το ονομαστικό μέγεθος, η κλάση πίεσης, τα υλικά κατασκευής, η στεγανοποίηση και ο κατάλληλος τρόπος ενεργοποίησης.

Valves and flow equipment for HVAC systems

HVAC systems are used for heating, cooling, ventilation and indoor condition control in buildings, technical facilities, hotels, hospitals, industrial areas and marine applications. Their operation is based on hot water, chilled water, glycol, steam, condensate, condenser water and auxiliary service circuits.

Valves in HVAC systems are selected according to flow rate, temperature, pressure, differential pressure, fluid type, circuit function and control system requirements. Correct selection helps limit insufficient flow through heat exchangers, fan coils, air handling units and radiators, as well as hydraulic instability in variable-load circuits.

Typical applications

• Hot water circuits for space heating, radiators and fan coils.
• Chilled water and glycol circuits for chillers, air handling units and heat exchangers.
• Condenser water networks on chillers, condensers and cooling towers.
• Steam and condensate networks for air heaters, heat exchangers and substations.
• Heating and cooling substations with heat exchangers and secondary circuits.
• Filling, draining, venting, bypass and recirculation lines.
• Circulation pumping stations, hydraulic balancing points and distribution branches.
• Auxiliary compressed air networks for pneumatic actuators and control instruments.

Equipment selection criteria

• Design flow rate, minimum flow rate and allowable pressure drop.
• Supply and return temperature of the circuit.
• Operating pressure, design pressure and valve differential pressure.
• Material compatibility with hot water, chilled water, glycol, steam or condensate.
• Isolation, control, non-return, balancing or protection function.
• Valve behaviour at part load and variable flow conditions.
• Automation, modulating control, position indication and fail position requirements.
• Connection to BMS, PLC, DDC controller or local automation panel.
• Access for inspection, section isolation, cleaning and maintenance.

Indicative equipment

• Isolation valves for hot water, chilled water, glycol and steam circuits.
• Two-way or three-way control valves for flow and temperature regulation.
• Balancing valves for hydraulic adjustment of branches and terminal units.
• Differential pressure regulators for stabilising variable-flow circuits.
• Pressure reducing valves and pressure regulators for steam, water and auxiliary lines.
• Check valves for pump protection and backflow prevention.
• Safety and relief valves for boilers, heat exchangers, vessels and closed circuits.
• Steam traps and condensate equipment in steam lines.
• Line strainers for protection of control valves, pumps, heat exchangers and instruments.
• Electric and pneumatic actuators for connection to automation systems.

For each application, the heating or cooling load, flow rate, temperature difference, differential pressure, terminal unit type, available installation length and control logic should be reviewed. These data define the valve type, nominal size, pressure class, construction materials, sealing arrangement and suitable actuation method.