Τα δίκτυα ζεστού νερού και ατμού χρησιμοποιούνται σε εγκαταστάσεις HVAC, βιομηχανικά κτίρια, νοσοκομεία, ξενοδοχεία, μονάδες παραγωγής και τεχνικά συγκροτήματα όπου απαιτείται μεταφορά θερμότητας με ελεγχόμενη παροχή, πίεση και θερμοκρασία. Η επιλογή βαλβίδων και εξοπλισμού ροής γίνεται με βάση το θερμικό φορτίο, το είδος του μέσου, την πίεση λειτουργίας, τη θερμοκρασία προσαγωγής και επιστροφής και τις απαιτήσεις του συστήματος ελέγχου.

Στα κυκλώματα ζεστού νερού η λειτουργία βασίζεται στην κυκλοφορία νερού μέσω λεβήτων, εναλλακτών, συλλεκτών, fan coils, κλιματιστικών μονάδων, θερμαντικών σωμάτων ή συστημάτων ενδοδαπέδιας θέρμανσης. Στα δίκτυα ατμού απαιτείται επιπλέον διαχείριση συμπυκνωμάτων, απομάκρυνση αέρα και μη συμπυκνώσιμων αερίων, καθώς και προστασία από υπερπίεση και υδραυλικά πλήγματα.

Τυπικές εφαρμογές

• Κυκλώματα ζεστού νερού για θέρμανση χώρων, ΖΝΧ και κλιματιστικές μονάδες.
• Δίκτυα ατμού για εναλλάκτες, θερμαντήρες αέρα, θερμαντικά σώματα και διεργασίες.
• Υποσταθμοί θέρμανσης με εναλλάκτες θερμότητας και δευτερεύοντα κυκλώματα νερού.
• Γραμμές συμπυκνωμάτων και αποστραγγίσεων σε συλλέκτες, εναλλάκτες και σωληνώσεις ατμού.
• Σταθμοί μείωσης πίεσης ατμού και ρύθμισης πίεσης ζεστού νερού.
• Γραμμές πλήρωσης, παράκαμψης, εξαέρωσης, εκκένωσης και ανακυκλοφορίας.
• Βοηθητικά δίκτυα πεπιεσμένου αέρα για πνευματικούς ενεργοποιητές και όργανα ελέγχου.

Κριτήρια επιλογής εξοπλισμού

• Θερμοκρασία προσαγωγής και επιστροφής ή θερμοκρασία κορεσμένου ατμού.
• Πίεση λειτουργίας, πίεση σχεδιασμού και διαφορική πίεση στη βαλβίδα.
• Απαιτούμενη παροχή, θερμικό φορτίο και επιτρεπόμενη πτώση πίεσης.
• Συμβατότητα υλικών με ζεστό νερό, ατμό, συμπύκνωμα ή επεξεργασμένο νερό δικτύου.
• Λειτουργία απομόνωσης, ρύθμισης, αντεπιστροφής, εξισορρόπησης ή προστασίας.
• Συνθήκες εκκίνησης, διακοπής, μερικού φορτίου και θερμικών διαστολών.
• Απαιτήσεις αυτοματισμού, θέσης ασφαλείας και ένδειξης θέσης.
• Πρόσβαση για επιθεώρηση, συντήρηση και απομόνωση τμημάτων του δικτύου.

Ενδεικτικός εξοπλισμός

• Βαλβίδες απομόνωσης για δίκτυα ζεστού νερού, ατμού και συμπυκνωμάτων.
• Βαλβίδες ελέγχου για ρύθμιση παροχής, πίεσης και θερμοκρασίας.
• Βαλβίδες εξισορρόπησης για υδραυλική ρύθμιση κυκλωμάτων ζεστού νερού.
• Μειωτές πίεσης και ρυθμιστές πίεσης για δίκτυα ατμού και νερού.
• Αντεπίστροφες βαλβίδες για προστασία αντλιών και αποφυγή αντίστροφης ροής.
• Βαλβίδες ασφαλείας και εκτόνωσης για λέβητες, δοχεία, εναλλάκτες και σωληνώσεις.
• Ατμοπαγίδες για συνεχή ή διακοπτόμενη απομάκρυνση συμπυκνωμάτων.
• Εξαεριστικά, διαχωριστές αέρα και εξοπλισμός αποστράγγισης δικτύων.
• Φίλτρα γραμμής για προστασία βαλβίδων ελέγχου, αντλιών, εναλλακτών και οργάνων.
• Ηλεκτρικοί και πνευματικοί ενεργοποιητές για σύνδεση με BMS, PLC ή σύστημα αυτοματισμού.

Για κάθε εγκατάσταση εξετάζονται το θερμικό φορτίο, η θερμοκρασιακή διαφορά, η πίεση λειτουργίας, η διαφορική πίεση, το σημείο εγκατάστασης, η απαίτηση απομόνωσης ή ρύθμισης και η λογική ελέγχου. Με αυτά τα δεδομένα καθορίζονται ο τύπος βαλβίδας, το ονομαστικό μέγεθος, η κλάση πίεσης, τα υλικά κατασκευής, η στεγανότητα και ο κατάλληλος τρόπος ενεργοποίησης.

Valves and flow equipment for hot water and steam networks

Hot water and steam networks are used in HVAC installations, industrial buildings, hospitals, hotels, production plants and technical facilities where heat must be transferred with controlled flow, pressure and temperature. Valve and flow equipment selection is based on the thermal load, medium type, operating pressure, supply and return temperature and control system requirements.

Hot water circuits operate by circulating water through boilers, heat exchangers, headers, fan coils, air handling units, radiators or underfloor heating systems. Steam networks also require condensate management, removal of air and non-condensable gases, and protection against overpressure and water hammer.

Typical applications

• Hot water circuits for space heating, domestic hot water and air handling units.
• Steam networks for heat exchangers, air heaters, radiators and process users.
• Heating substations with heat exchangers and secondary water circuits.
• Condensate and drainage lines on headers, heat exchangers and steam pipework.
• Steam pressure reducing stations and hot water pressure regulation points.
• Filling, bypass, venting, draining and recirculation lines.
• Auxiliary compressed air networks for pneumatic actuators and control instruments.

Equipment selection criteria

• Supply and return temperature or saturated steam temperature.
• Operating pressure, design pressure and valve differential pressure.
• Required flow rate, thermal load and allowable pressure drop.
• Material compatibility with hot water, steam, condensate or treated network water.
• Isolation, control, non-return, balancing or protection function.
• Start-up, shutdown, part-load and thermal expansion conditions.
• Automation, fail position and position indication requirements.
• Access for inspection, maintenance and isolation of network sections.

Indicative equipment

• Isolation valves for hot water, steam and condensate networks.
• Control valves for flow, pressure and temperature regulation.
• Balancing valves for hydraulic adjustment of hot water circuits.
• Pressure reducing valves and pressure regulators for steam and water networks.
• Check valves for pump protection and backflow prevention.
• Safety and relief valves for boilers, vessels, heat exchangers and pipework.
• Steam traps for continuous or intermittent condensate removal.
• Air vents, air separators and network drainage equipment.
• Line strainers for protection of control valves, pumps, heat exchangers and instruments.
• Electric and pneumatic actuators for connection to BMS, PLC or automation systems.

For each installation, the thermal load, temperature difference, operating pressure, differential pressure, installation point, isolation or control requirement and control logic should be reviewed. These data define the valve type, nominal size, pressure class, construction materials, tightness requirements and suitable actuation method.